Gebroken vaas of servies lijmen
Bij gebroken serviesgoed valt of staat het resultaat met de volgorde. Wie begint te lijmen voordat alle scherven droog gepast zijn, komt vrijwel altijd een scherf tekort die niet meer past.
- Niveau
- Gemiddeld
- Tijd
- 30 tot 60 minuten, afhankelijk van het aantal scherven
- Lijmsoort
- Dunne secondelijm bij porselein, epoxy bij aardewerk
Waarom het losliet
Een breukvlak is microscopisch ruw en biedt daardoor een uitstekend aangrijpingsvlak. Het probleem zit niet in de hechting maar in de uitlijning: een scherf die een halve millimeter verschoven vastzit, duwt alle volgende scherven scheef.
Porselein is dicht en zuigt niets op, waardoor een dunne lijm door de haarnaad kruipt. Aardewerk is poreus en zuigt een dunne lijm weg, daar blijft alleen een gel of een epoxy in de voeg staan.
Wat er klaar moet liggen
- Een doos of bak met zand, rijst of een handdoek om het werkstuk in te leggen
- Schilderstape om scherven op hun plek te houden
- Zachte kwast om breukvlakken stofvrij te maken
- Dunne lijm voor porselein of een tweecomponentenlijm voor aardewerk
- Scherp mesje voor het afsteken van de naad
Wat er vaak misgaat
- Alle scherven tegelijk lijmen, waardoor de laatste niet meer past
- Te veel lijm, waardoor de scherven niet volledig op elkaar sluiten en de naad zichtbaar blijft
- Uitgelopen lijm nat wegvegen, wat een doffe waas over het glazuur achterlaat
- Een gerepareerd stuk daarna toch in de vaatwasser zetten
Werkvolgorde
- Alle scherven droog passen en met potlood aan de binnenzijde nummeren in de volgorde waarin ze teruggaan.
- Breukvlakken uitkloppen en met een droge kwast ontstoffen. Oude lijmresten van een eerdere reparatie eerst volledig verwijderen.
- Het grootste deel stabiel neerleggen in zand of in een opgerolde handdoek zodat de zwaartekracht meewerkt.
- Per scherf een minimale hoeveelheid lijm op een van de twee breukvlakken aanbrengen en de scherf in een beweging op zijn plaats leggen.
- Direct met tape fixeren en controleren of de naad rondom sluit voordat de lijm pakt.
- Vanuit het midden naar de randen toe werken, en elke scherf laten pakken voordat de volgende erop gaat.
- Zodra alles hard is, wordt de uitgelopen lijm met een scherp mesje weggestoken.
Wanneer het beter uitbesteed kan worden
Bij een voorwerp met verzamelwaarde is een restaurator de betere weg. Een eenmaal verkeerd gelijmde breuk is met veel moeite terug te draaien en levert vrijwel altijd verlies aan materiaal op.
Benodigde lijm
Producten voor dit soort werk staan bij Mesaproducts op mesaproducts.nl.